Ajans seçimi, 9 dk
Sosyal medya ajansından ne beklenmeli? Kapsam, sahiplik, kurallar ve ölçüm
Sosyal medya yönetiminin kapsamı (strateji, içerik, topluluk, reklam, raporlama), hesap ve içerik sahipliği, influencer etiketi ve çekiliş izni gibi Türkiye kuralları, başarı ölçümü ve teklifte dikkat edilecek işaretler.
Bir sosyal medya ajansından beklenmesi gereken; ne paylaşılacağını belirleyen bir strateji, bu stratejiye göre üretilen içerik, yorum ve mesajların yönetimi, reklamla desteklenen dağıtım ve bunların hepsinin iş hedefine bağlanarak raporlanmasıdır. "Ayda şu kadar gönderi" diye satılan bir paket bunların yalnızca bir parçasıdır. Bu rehber sosyal medya yönetiminin kapsamını, teklifte neyin yazılı olması gerektiğini, hesap ve içerik sahipliğini, Türkiye'ye özgü yasal kuralları ve başarının nasıl ölçüleceğini anlatıyor.
Türkiye'de sosyal medyanın yeri
IAB Türkiye'nin 2024 raporuna göre sosyal medya reklamları 74,40 milyar TL ile dijital reklam yatırımının %47,08'ini oluşturdu. TÜİK'in 2026 araştırmasında 16–74 yaş internet kullanıcılarının %90'ı WhatsApp, %77,6'sı YouTube, %71,1'i Instagram kullanıyor. Markalar için sosyal medya artık yalnızca bir iletişim kanalı değil; reklam bütçesinin en büyük kalemi ve müşteri hizmetlerinin önemli bir parçası.
Sosyal medya yönetimi neleri kapsar?
| İş | Ne içerir? | Teklifte sorun |
|---|---|---|
| Strateji | Hedef kitle, hangi platformda neden bulunulacağı, içerik başlıkları, ton ve marka dili | Strateji belgesi teslim ediliyor mu, ne sıklıkla güncelleniyor? |
| İçerik planı ve üretimi | Aylık takvim, metin, tasarım, video ve kısa video (Reels, Shorts, TikTok) | Ayda kaç içerik, hangi formatta? Çekim, model, müzik lisansı fiyata dahil mi? |
| Topluluk yönetimi | Yorum ve mesajlara yanıt, olumsuz yorumların yönetimi, müşteri hizmetine yönlendirme | Yanıt süresi nedir? Hafta sonu ve mesai dışı kapsanıyor mu? |
| Reklam yönetimi | Meta, TikTok, LinkedIn reklam kurulumu, hedefleme, kreatif testi, optimizasyon | Reklam bütçesi ve ajans ücreti ayrı mı? Reklam yönetimi ayrıca mı ücretlendiriliyor? |
| Ölçüm ve raporlama | Platform verisi, site trafiği, dönüşüm; aylık rapor ve değerlendirme toplantısı | Hangi göstergeler raporlanacak, iş hedefine nasıl bağlanacak? |
| Kriz ve itibar | Hassas durumlarda paylaşım planının durdurulması, açıklama metni, onay akışı | Kriz anında kime, ne kadar sürede ulaşılır? |
Ajansların çoğu bu işlerin hepsini değil bir kısmını yapar. Bazıları yalnızca içerik üretir, bazıları yalnızca reklam yönetir. Hangisine ihtiyacınız olduğunu baştan belirlemek, teklifleri karşılaştırmayı kolaylaştırır. Reklam ağırlıklı bir ihtiyaç için Meta reklam ajanslarına, içerik ağırlıklı bir ihtiyaç için içerik pazarlaması alanına da bakabilirsiniz.
Hesaplar ve içerik markanın olmalı
Sosyal medyada en sık yaşanan sorun, ajansla yollar ayrıldığında markanın hesaplarına, reklam geçmişine veya üretilen içeriklere erişememesidir. Bunu önlemek için:
- Meta işletme portföyü markaya ait olmalı. Sayfa, Instagram hesabı, reklam hesabı ve piksel ya da veri kümesi markanın portföyünde durmalı; ajansa bu varlıklar "iş ortağı" olarak, yalnızca gereken yetkilerle paylaşılmalı. Ajans çalışanlarını tek tek tam yetkili yönetici yapmak yerine iş ortağı erişimi kullanmak, ayrılıkta erişimi tek adımda kaldırmayı sağlar.
- Reklam hesabı markanın ödeme yöntemiyle açılmalı. Ajansın kendi reklam hesabından yayın yapmak, reklam geçmişinin ve öğrenilmiş verinin ajansta kalması demektir.
- Üretilen içeriğin kullanım hakkı sözleşmede yazmalı. Tasarım ve video kaynak dosyaları, fotoğraf ve müzik lisansları, model izinleri; sözleşme bittikten sonra da kullanılabilecek mi?
- Şifreler paylaşılmamalı. Platformların yetki sistemleri varken hesap şifresini ajansa vermek gereksiz bir güvenlik riskidir; iki adımlı doğrulama markadaki kişilerde kalmalıdır.
Türkiye'de dikkat edilmesi gereken kurallar
- Influencer iş birliklerinde etiket: Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu'nun Mayıs 2021'de yayımladığı sosyal medya etkileyicileri kılavuzu, ticari iş birliklerinin açıkça belirtilmesini istiyor. Kısa süreli paylaşımlarda (hikâye) reklamverenin adıyla birlikte "#Reklam" veya "@marka ile iş birliği" gibi bir ibare, videolarda ise "daha fazla"ya tıklamadan görülebilen yazılı ya da sözlü açıklama gerekiyor. Kılavuz, reklamveren, reklam ajansı ve mecra kuruluşlarını kurallara uyum konusunda ayrı ayrı sorumlu tutuyor; yani kuralı uygulamak yalnızca içerik üreticisinin işi değil.
- Çekiliş ve hediyeli kampanyalar: Takipçi veya etkileşim artırmak için yapılan ödüllü çekilişler, Milli Piyango İdaresi'nin karşılığı nakit olmayan piyangolar ve çekilişler hakkındaki yönetmeliği kapsamında önceden izin gerektirir. Belirli değerin altındaki ödüller ve jüri değerlendirmesiyle sonuçlanan yarışmalar gibi istisnalar var; kampanyayı planlarken ajansın izin sürecini bilip bilmediğini sorun.
- Sağlık ve kozmetik iddiaları: Tedavi edici etki ima eden paylaşımlar hem reklam mevzuatı hem de platformların reklam politikaları açısından risklidir. Bu sektörlerde çalışan bir ajans, metinleri bu kurallara göre hazırlamalıdır.
- Kişisel veri: Mesajlardan veya yarışmalardan toplanan iletişim bilgileri KVKK kapsamındadır; pazarlama iletisi göndermek için ayrıca izin ve İYS kaydı gerekir. Ayrıntısını e-posta pazarlaması sayfasında anlattık.
Influencer iş birliklerini ayrı bir uzmanlık olarak yürüten ekipleri influencer pazarlaması sayfasında listeliyoruz.
Başarı nasıl ölçülür?
Takipçi sayısı ve beğeni tek başına iş sonucu söylemez. Rapor, hedefe göre üç katmanda okunmalı:
- Erişim ve dikkat: Erişim, gösterim, video izlenme süresi ve tamamlanma oranı. Bilinirlik hedefinde ana göstergeler bunlardır.
- Etkileşim ve ilişki: Kaydetme, paylaşma, yorum ve mesaj sayısı, mesajlara yanıt süresi. Beğeniden daha anlamlıdır, çünkü kullanıcının gerçekten ilgilendiğini gösterir.
- İş sonucu: Sosyal medyadan siteye gelen ziyaret, form, satış veya mağaza ziyareti. Bunun için bağlantılarda kampanya etiketi (UTM), sitede doğru kurulmuş analitik ve reklam tarafında dönüşüm ölçümü gerekir.
Raporun platform ekran görüntülerinden ibaret olmaması, bir önceki ayla karşılaştırma ve bir sonraki ayın planını içermesi beklenir. Ölçüm altyapısını kuran ekipleri analitik ve ölçümleme sayfasında bulabilirsiniz.
Teklifte dikkat edilecek işaretler
- Takipçi sayısı garantisi. Belirli sayıda takipçi vaadi, çoğu zaman sahte veya düşük kaliteli hesaplarla doldurulmuş bir büyüme anlamına gelir ve hesabın erişimine zarar verebilir.
- Reklam bütçesinin ajans ücretine karıştırılması. Ne kadarının platforma, ne kadarının hizmete gittiği ayrı görünmelidir.
- Strateji olmadan içerik takvimi. Hedef ve kitle tanımlanmadan hazırlanan takvim, gönderi sayısını doldurmaya dönüşür.
- Ajansın kendi hesaplarından yayın. Reklam hesabı ve sayfa yetkileri markada olmalıdır.
- Uzun ve tek taraflı fesih koşulları. Makul bir bildirim süresiyle sözleşmeyi sonlandırabilmeli ve tüm dosyaları teslim alabilmelisiniz. Sözleşmede bulunması gerekenleri ajans sözleşmesinde dikkat edilecek 10 madde rehberinde anlattık.
Ajanslist'te sosyal medya ajanslarının asgari aylık bütçeleri
Bu bölüm, Ajanslist'te sosyal medya yönetimi hizmeti veren ajansların profillerinde belirttiği asgari aylık bütçelerden hesaplanır. Şu anda bütçe belirten gerçek profil sayısı (1) güvenilir bir dağılım için gereken 5 profilin altında; az sayıda profilden genelleme yapmamak için dağılımı henüz yayımlamıyoruz.
Ajansları şehre, bütçeye ve doğrulama durumuna göre sosyal medya yönetimi ajansları sayfasında karşılaştırabilirsiniz. Görüşmeye hazırlanmak için ajans seçerken sorulacak 12 soru ve brif nasıl hazırlanır rehberlerine bakabilirsiniz; sosyal medyanın diğer hizmetlerle birlikte pazardaki yerini Türkiye Dijital Pazarlama Ajansları Raporu'nda özetledik.
Sık sorulan sorular
Sosyal medya ajansı mı, serbest çalışan bir uzman mı?
Tek platformda, sınırlı içerik ihtiyacıyla başlayan işletmeler için bağımsız bir uzman çoğu zaman yeterli ve daha esnektir. Video çekimi, tasarım, topluluk yönetimi ve reklamın aynı anda yürütülmesi gerekiyorsa farklı rolleri olan bir ekip, yani ajans daha uygundur. Bağımsız uzmanları uzmanlar sayfasında inceleyebilirsiniz.
Ayda kaç paylaşım yapılmalı?
Sabit bir doğru sayı yok. Kitlenin ilgisini koruyan, düzenli ve kaliteli az sayıda içerik, sayı doldurmak için üretilen çok sayıda içerikten daha iyi sonuç verir. Paylaşım sıklığını, ilk aylardaki etkileşim ve erişim verisine göre ajansla birlikte belirleyin.
Reklam bütçesi ajans ücretine dahil mi?
Genellikle hayır. Reklam bütçesi platforma doğrudan ödenir; ajans ücreti ise hizmet bedelidir. İkisinin teklifte ve faturada ayrı yazılmasını isteyin.
Sonuçlar ne zaman görülür?
Reklam destekli kampanyalarda ilk veriler birkaç hafta içinde gelir; organik büyüme ve marka bilinirliği ise aylar içinde oluşur. İlk değerlendirme için üç aylık bir dönem gerçekçidir.
Kaynaklar
- IAB Türkiye / Deloitte, Türkiye'de Tahmini Medya ve Reklam Yatırımları 2024 Raporu
- DHA, TÜİK Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2026 haberi
- Ticaret Bakanlığı, Sosyal medya etkileyicileri için kılavuz yayımladı (7 Mayıs 2021)
- Reklam Kurulu, Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz (PDF)
- Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmelik
- Hukuki Haber, Sosyal medyada yapılan çekilişler yasal mıdır?
- Leadsie, Meta işletme portföyünde iş ortağı erişimi nasıl verilir
- Ajanslist profil verisi: yayımlanmış ve örnek olmayan, sosyal medya yönetimi hizmeti seçili ajans profillerinin beyan ettiği asgari aylık bütçeler.
Yusuf Şahin