Reklam ve medya, 9 dk
Rich media ve HTML5 banner: formatlar, teknik özellikler ve fiyatı belirleyenler
Rich media ile standart banner farkı, genişleyen, interstitial, billboard ve video banner formatları, IAB dosya ağırlığı sınırları, Google Ads ve DV360 HTML5 kuralları, clickTag, fiyatı etkileyen kalemler ve brif kontrol listesi.
Rich media reklam; video, animasyon, genişleme, kaydırma ya da dokunma gibi etkileşimler içeren ve bugün neredeyse tamamen HTML5 ile hazırlanan görüntülü reklam türüdür. Standart bir banner yalnızca görünür ve tıklanır; rich media reklam ise kullanıcının reklamla etkileşime girmesine izin verir ve bu etkileşimlerin her biri ayrı ölçülebilir. Masthead, genişleyen banner, interstitial ve video banner bu ailenin en yaygın formatlarıdır.
Bu rehber rich media ile standart banner arasındaki farkı, yaygın formatları, HTML5 bannerların teknik koşullarını (dosya boyutu, tıklama etiketi, platform kuralları), fiyatı belirleyen etkenleri ve bir ajansa brif verirken nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyor.
Rich media ile standart banner arasındaki fark
| Ölçüt | Standart banner | Rich media |
|---|---|---|
| Etkileşim | Yalnızca tıklama | Video oynatma, genişleme, galeri, kaydırma, form, oyunlaştırma |
| Ölçüm | Gösterim, tıklama | Ek olarak etkileşim oranı, etkileşim süresi, video izlenme oranları, genişleme sayısı |
| Dosya | Tek görsel (JPG, PNG, GIF) veya basit HTML5 | HTML5 paketi (HTML, CSS, JS, görseller), çoğu zaman harici video |
| Yayın | Hemen her platform ve yayıncı | Platformun ya da yayıncının rich media desteğine bağlı |
| Üretim | Tasarım ağırlıklı | Tasarım + kodlama + platform testleri |
Yaygın rich media formatları
- Genişleyen (expanding) banner: Kullanıcı üzerine geldiğinde ya da dokunduğunda ilk boyutunun dışına doğru büyür; genişleyen alanda video, ürün galerisi veya ek mesaj yer alır.
- Interstitial (tam ekran): Mobil uygulamada ya da web sayfasında tam ekran gösterilen reklamdır; genellikle sayfa veya ekran geçişlerinde çıkar.
- Billboard ve masthead: Sayfanın üst kısmında geniş alan kaplayan formatlardır (ör. 970×250 billboard). Masthead, bir haber sitesinin ya da video platformunun ana sayfasında belirli bir süre tek reklamverene ayrılan en üst alandır.
- Video banner (in-banner video): Görüntülü reklam alanının içinde oynayan videodur; video platformlarındaki reklam öncesi (pre-roll) videolardan farklı olarak sayfa içinde yer alır.
- İnteraktif banner: Kaydırılabilir galeri, ürün seçici, mini oyun, anket ya da hesaplayıcı içeren banner.
- Pushdown: Açıldığında sayfa içeriğini üstten iterek aşağı kaydıran, kapatılınca eski hâline dönen format.
Kaçınılması gereken deneyimler: Coalition for Better Ads standartlarına göre masaüstünde açılır pencere (pop-up) reklamlar, kendiliğinden sesli oynayan videolar, geri sayımlı tam ekran giriş (prestitial) reklamlar ve ekranın yüzde 30'undan fazlasını kaplayan yapışkan (sticky) reklamlar kötü kullanıcı deneyimi sayılır. Google'ın Ad Experience Report aracı bu standartları temel alır. Rich media kreatifinizin bu kalıplardan birine düşmediğinden emin olun. Video formatlarının (masthead, outstream, in-banner) satın alma ve fiyatlandırma farklarını masthead ve video banner rehberinde anlattık.
HTML5 banner teknik özellikleri
HTML5 banner tek bir dosya değil; HTML, CSS, JavaScript ve görsellerden oluşan bir pakettir (çoğunlukla ZIP). Yayına çıkmadan önce üç kaynağın kurallarına uyması gerekir: sektör standardı, reklam platformu ve yayıncının kendi teknik özellik belgesi.
Dosya ağırlığı: IAB LEAN önerileri
IAB'nin 2017'de yayımladığı yeni reklam portföyü, reklamın sayfa ilk yüklenirken indirilen kısmı (ilk yükleme) ile sonradan indirilen kısmını (alt yükleme) ayırır. Yaygın ölçüler için önerilen üst sınırlar:
| Format | Ölçü (px) | İlk yükleme (kB) | Alt yükleme (kB) |
|---|---|---|---|
| Mobil banner | 320×50, 300×50 | 50 | 100 |
| Orta dikdörtgen (MPU) | 300×250 | 150 | 300 |
| Leaderboard | 728×90 | 150 | 300 |
| Büyük dikdörtgen (half page) | 300×600 | 200 | 400 |
| Billboard | 970×250 | 250 | 500 |
| Portrait | 300×1050 | 250 | 500 |
Platform kuralları
| Platform | Paket | Tıklama | Not |
|---|---|---|---|
| Google Ads (yüklenen görüntülü reklamlar) | ZIP en fazla 600 KB, en fazla 40 dosya; 20 desteklenen ölçü | HTML'de ad.size meta etiketi ve göreli dosya yolları zorunlu | HTML5 yükleme hakkı için hesabın 90 günden eski olması ve 9.000 ABD dolarının üzerinde toplam harcama gibi koşullar aranır; genişleyen reklamlar desteklenmez. |
| Display & Video 360 | ZIP için sabit sınır yok (yayıncı kuralına göre küçük tutulmalı), en fazla 100 dosya | Standart bannerda clickTag değişkeni; rich media'da Studio Enabler.exit() | Genişleyen ve interstitial formatlar Studio ile hazırlanır; video harici sunucuda barındırılır. |
| Yayıncılar (haber siteleri, doğrudan satış) | Yayıncının teknik özellik belgesine göre | Çoğunlukla clickTag | Masthead, billboard ve özel formatlarda ölçü, ağırlık ve kapatma düğmesi kuralları yayıncıdan yayıncıya değişir. |
clickTag nedir? Reklam sunucusunun, tıklamayı ölçebilmek ve doğru açılış sayfasına yönlendirebilmek için banner koduna verdiği değişkendir. Açılış sayfası adresi kodun içine sabit yazılırsa tıklamalar ölçülemez ve reklam çoğu platformda reddedilir.
Rich media ve HTML5 banner fiyatını belirleyenler
Bu işin herkese açık, standart bir fiyat listesi yoktur; teklifler kapsamın ayrıntısına göre değişir. Fiyatı en çok etkileyen kalemler:
- Format ve etkileşim düzeyi. Basit animasyonlu bir HTML5 banner ile video ve ürün galerisi içeren genişleyen bir format arasında üretim süresi açısından büyük fark vardır.
- Ölçü (boyut uyarlaması) sayısı. Ana tasarım bir kez yapılır; her ek ölçü ayrı bir uyarlama ve test demektir. Kampanya 10–15 farklı ölçüde yayınlanacaksa bunu teklifte ayrıca görün.
- Video ve görsel üretimi. Video çekimi, montaj veya 3D görsel gerekiyorsa bu genellikle banner kodlamasından ayrı fiyatlanır.
- Platform ve yayıncı sayısı. Aynı kreatifin Google Ads, DV360 ve iki farklı haber sitesinin kurallarına göre ayrı ayrı paketlenmesi ek iş çıkarır.
- Revizyon sayısı ve teslim süresi. Kaç tur düzeltmenin fiyata dahil olduğu ve acil teslim ücreti teklifte yazılı olmalı.
- Kaynak dosyaların teslimi. Düzenlenebilir tasarım ve proje dosyalarının (ör. Figma, Google Web Designer, After Effects) size teslim edilip edilmeyeceği fiyatı etkileyebilir.
Ajansa brif verirken eklemeniz gerekenler
- Kampanyanın hedefi (bilinirlik, etkileşim, satış) ve ölçülecek etkileşimler
- Yayınlanacağı platformlar ve yayıncılar; her birinin teknik özellik belgesi
- Gereken ölçülerin tam listesi ve mobil/masaüstü sürümleri
- Marka kılavuzu, logo, yazı tipi, ürün görselleri ve varsa video
- Açılış sayfası adresi ve UTM kuralları
- Yayın tarihi; teslim, test ve onay için takvim
- Kaynak dosyaların teslim biçimi
Ayrıntılı bir şablon için brif rehberine bakabilirsiniz.
Ajansa sorulacak 5 soru
- Gerçekten yayınlanmış rich media çalışmalarınızı gösterebilir misiniz? Hangi yayıncıda, hangi formatta, hangi yıl?
- Kreatifleri hangi araçla geliştiriyor ve hangi platformlarda test ediyorsunuz?
- Hangi etkileşimleri ölçeceksiniz ve bu veriler bize nasıl raporlanacak?
- Yayıncı reddederse düzeltme süreci ve ücreti nasıl işler?
- Kaç revizyon fiyata dahil ve kaynak dosyalar teslim edilecek mi?
Ajanslist'te rich media ve HTML5 reklam hizmeti verenler
18 Kasım 2026 itibarıyla Ajanslist'te rich media ve HTML5 reklam hizmeti veren 0 ajans ve 1 bağımsız uzman yayında. Onları rich media ve HTML5 reklam ajansları sayfasında, profillerindeki gerçek çalışma örnekleriyle karşılaştırabilirsiniz.
Kreatifin hangi alım yöntemiyle yayınlanacağını anlamak için programatik reklam nedir rehberine, Türkiye'deki platformlar için programatik reklam ekosistemi rehberine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
HTML5 banner mı, GIF banner mı?
Basit, tek mesajlı bir kampanya için GIF yeterli olabilir; ancak GIF'te etkileşim yoktur ve platformlar animasyon süresi ile kare hızını sınırlar (Google Ads'te hareketli GIF animasyonu en fazla 30 saniye). Video, galeri, genişleme veya etkileşim ölçümü gerekiyorsa HTML5 gerekir.
Rich media reklamlar mobilde çalışır mı?
Evet. Google'ın Studio HTML5 formatları (banner, genişleyen, interstitial) masaüstü, mobil web ve uygulamalarda çalışacak şekilde tasarlanmıştır. Yine de mobilde dosya ağırlığı, dokunma alanları ve kapatma düğmesinin görünürlüğü ayrıca test edilmelidir.
İnteraktif reklam örneklerini nerede görebilirim?
Ajanslist'teki ajans profillerinin "Çalışmalar" bölümünde gerçekten yayınlanmış kampanyalar; yayıncı, format ve yıl bilgisiyle yer alır. Bir ajansla görüşürken de çalışmanın canlı önizleme bağlantısını ya da ekran kaydını isteyebilirsiniz.
Kaynaklar
- IAB, New Ad Portfolio release (20 Temmuz 2017)
- IAB, New Ad Portfolio Transition Guide (Temmuz 2017), LEAN dosya ağırlığı tablosu
- Google Ads Yardım, Uploaded display ads specifications
- Display & Video 360 Yardım, HTML5 creatives
- Google Studio Yardım, Mobile-friendly Studio HTML5 formats
- Google, Ad Experience Report: Desktop ad experiences (Better Ads Standards)
- Ajanslist profil verisi: yayımlanmış ve örnek olmayan, rich media ve HTML5 reklam hizmeti seçili ajans ve uzman profilleri.
Yusuf Şahin